جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 7
شماره 7 سال 3
تابستان 1399
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

مقامات حمیدی یکی از کتب ارزشمند نثر فنی و متکلف ادبیات فارسی است که قاضی حمیدالدین (ف.559) با دانش گسترده‌ی خود در زمینه‌های گوناگون بدان همّت گمارده است. این متن به همت استاد و محقق فقید دکترانزابی‌نژاد با تصحیح و افزودن تعلیقات به زیور طبع آراسته شده و هم اکنون از معتبرترین نسخ مورد استناد و در دسترس محقّقان و اساتید و دانشگاهیان است. در پژوهش حاضر تلاش گردیده تا با واکاوی متن مقامات با روش توصیفی و تحلیلی به بیان بازتاب مختلف آیات و مضامین قرآن کریم -که در هیچ مأخذی بدان اشاره نشده‌است- پرداخته‌شود. نتایج حاصل از پژوهش، بیانگر اشراف مصنف بر آیات در به‌کارگیری مستقیم آیات و نیز بهره‌گیری از مضامین و محتوای آیات، ترکیب چند آیه برای انتقال پیام خود و حتی استفاده از اسلوب ساختاری قرآن کریم است.
احمد خواجه ایم - ریحانه صادقی
DOI : 0
کلمات کلیدی : قرآن کریم، ، مقامات حمیدی، ، قاضی حمیدالدین، ، تأثیر آیات و مضامین، ، اسلوب و ساختار
یولیا کریستوا اصطلاح بینامتنیت را نخستین بار در سال 1966 مطرح کرد، امّا از نظر او و رولان بارت که بنیان‌گذاران اصلی این نظریه بودند، بینامتنیت به عنوان دیدگاهی روشمند برای بررسی و ردیابی تأثیر یک متن در متن دیگر نبود . بنابراین مطالعات آنها هیچ گاه به روشی برای مقایه و تحلیل ارتباط متون نینجامید. نسل دوم نظریه‌پردازان بینامتنیت مانند لوران ژنی، ژنت و ریفاتر تلاش کردند تا بینامتنیت را کاربردی‌تر کنند. آنها به دنبال جستجو و کشف تأثیر متون بر یکدیگر بودند. از این منظر، بینامتنیّت اخیر را می‌توان وجه متکامل ادبیات تطبیقی دانست که در تلاش بررسی تأثیر متون بر یکدیگر است؛ بدون توجّه به اینکه این متون به یک یا چند فرهنگ متعلّق باشند. در واقع، ادبیات تطبیقی نیز به دنیال دریافتن تأثیر و تأثر متون در ارتباط با یکدیگر است. در این مجال با بررسی سخن این دو شاعر پیرامون ایوان کسری در دو سطح فنون ادبی و مضمون ابیات و ترسیم نمودار آرایه‌های به کار رفته، سطح پرداختن به وصف در دو قصیده سنجیده شده است. بنابراین ضمن مقایسه و تطبیق این دو متن، این نتیجه حاصل شد که بر خلاف نظر پژوهشگران، قصیدۀ ایوان مدائن خاقانی فاقد ارتباط بینامتنی با سینیۀ بحتری است.
حامد صافی
DOI : 0
کلمات کلیدی : بینامتنیت، توصیف، خاقانی، بحتری، ایوان مدائن
پادشاهان به عنوان یکی از چهره¬های شاخص در عرصه سیاست، بسیار توسط شاعران مدّاح درباری ستایش شده¬اند؛ امّا آیا در ورای این چهره محبوب و آرمانی در قصاید مدحی، چهره¬ای معمولی و یا حتّی منفور و نامحبوب وجود داشته است یا نه؟ پژوهش حاضر بر آن است تا به روش تحقیق کیفی، از نوع تحلیلی ـ توصیفی و به شیوه متن¬پژوهی، زوایایی ناشناخته و مبهم از شخصیت سلطان سنجر را بر مبنای متون کهنِ تاریخی و ادبی همچون چهارمقاله، تاریخ جهانگشا، سلجوق¬نامه، راحه¬الصدور و دیوان¬های انوری، سنایی، امیر معزّی و عبدالواسع جبلی واکاوی کند. یافته¬ها نشان می¬دهد سلطان سنجر شخصیتی خاکستری داشته است؛ نه کاملاً مثبت و نه کاملاً منفی؛ نه انوشیروان دوران بوده است و نه ضحّاک زمان. در سیمای آرمانی سنجر، ویژگی¬های مثبتی مثل شاعرنوازی و کشورگشایی جلوه¬گر است و عبدالواسع جبلی و انوری، او را با اغراق شاعرانه ستایش کرده¬اند و در چهره منفی و ناخوشایندش، امیر معزّی را هر چند ناخواسته هدف تیر قرار داده، از شاعری ادیب صابر نام در جهت مقاصد سیاسی و جاسوسی، استفاده ابزاری کرده و حتی محمّد غزالی نامه¬ای گلایه¬آمیز از اوضاع پریشان عصر و وضع رقّت¬بار مردم به او نوشته است.
لیلا امیری - سهیلا امیری
DOI : 0
کلمات کلیدی : : سلجوقیان، ، سلطان سنجر، ، شخصیت، ، متون ادبی و تاریخی، ، امیر معزّی، ، ادیب صابر
شهاب¬الدین سهروردی (شیخ اشراق) از بزرگ¬ترین حکمای فلسفه و عارفان قرن ششم است که رسایل رمزی او تأثیر گسترده¬ای بر نویسندگان و شاعران بعد از خود، گذاشته است بطوری که عماد¬الدین عربشاه یزدی از شاعران قرن هشتم با تأثیر¬پذیری از رساله مونس¬العشاق (فی حقیقه العشق) سهروردی، منظومه¬ای با همین عنوان سروده است که در واژگان، ترکیبات، جمله، ساختار نحوی و آوایی مشترکات فراوانی دارند. هدف ما در اینجا بررسی زبانی مونس¬العشاق منظوم و منثور براساس بینامتنیت ژنت است که در بخش¬های جداگانه به هر یک از موارد یاد شده پرداخته و از هر کدام چند نمونه شاهد آورده¬ایم و مابقی نمونه¬ها را در جدول با مشخص کردن صفحات در هر دو مونس¬العشاق و بیت مورد نظر مشخص کرده¬ایم. به لحاظ وجود زیرشاخه¬های بینامتنیت ژرار ژنت در هر دو مونس¬العشاق سعی نمودیم تا بر اساس نظریه ژنت به بررسی بپردازیم. دستاور ما در این پژوهش اثبات تبعیت عربشاه یزدی از تفکر و واژگان ابتکاری سهروردی است که تنها از رهگذر بینامتنیت ژنت قابل بررسی است. این دو اثر با وجود اشتراک فراوان، چند وجه افتراق نیز دارند که در متن مقاله به آنها نیز اشاره نموده¬ایم.
خدابخش اسداللهی - محمد شهبازی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مونس العشاق سهروردی عربشاه یزدی فی حقیقه العشق، ساختار نحوی
نثر فارسی، از اندیشه و سبک نویسندگان ایرانی شکل می گیرد. در برخی از نوشته ها، بیش از یک اندیشه و سبک در نگارش آن دیده می¬شود. نامه تنسر، اثری به زبان پهلوی است که ابن‌مقفع به عربی و ابن اسفندیار آن را به فارسی ترجمه و مطالبی به نامه اضافه کرده اند. این نامه، نمونه¬ای از چندگانگی سبکی را در یک اثر فارسی نشان می دهد. پرسش قابل طرح این است که ساختار این متن با وجود تحریرهای سه نگارنده، چه ویژگی هایی را از نظر سبکی پدیدار می نماید؟ نامۀ تنسر، درمحتوا تاحدودی یکدستی را حفظ کرده است، اما از نظر ساختاری، نثری متفاوت دارد. هدف مقاله این است که چندگانه های سبکی را در نامۀ تنسر شناسایی کند. این جستار، به روش اسنادی بررسی می شود. براساس یافتۀ پژوهش، نویسندگان نامه، در ساختار نگارشی متن، دخل و تصرف هایی داشته اند؛ چنانکه، مقدمه، محتوا و واژگان و اصطلاحات کهنه، متعلق به سبک نویسنده نخست، دخل و تصرف ها برای نزدیک نمودن نامه به متن های دوران اسلامی، به ویژه آمیختگی با حکایات و تمثیلات از ابتکارات نویسنده دوم، و به روزرسانی زبان نوشته با زیبایی های ادبی، تفصیل جمله ها و استشهاد به امثال و ابیات، از ویژگی های سبکی نویسندۀ سوم است.
ّژیلا ده بزرگی
DOI : 0
کلمات کلیدی : چندگانگی سبکی، نامه تنسر، نثر، سبک
ازجمله نوین¬ترین رویکردهای نقد آثار ادبی، رویکرد شناختی می¬باشد. استعارة مفهومی یک مفهوم پایه¬ای در این رویکرد محسوب می¬شود که از طریق آن، مفهوم یک حوزه به حوزة دیگر نگاشت می¬شود و مفهوم حوزة دوم از طریق حوزة اول درک می¬شود. کلان¬استعاره¬ها که برای درک آثار ادبی مورد نیاز هستند و در فهم زبان و اندیشۀ منتقدین کاربرد دارند، از همین ساز و کارهای استعارة مفهومی بهره می¬برند. دراین جستار با تکیه¬بر مفهوم شناختی استعاره، نگارنده قصد دارد کلان¬استعارة آزادی را در اشعار بیکه¬س بررسی کند. داده¬های پژوهشِ حاضر، اشعار موجود در کتاب مجموعه شعر اینک دختری سرزمین من است (2011) می¬باشد که در آن استعاره¬های کلان و مفهومیِ متعدد و مختلفی مشاهده می¬شود. اینکه کلان¬استعارة آزادی چگونه در اشعار بیکه¬س نمود پیدا می¬کند و کدام یک از اشعار بیکه¬س حاوی بیشترین مفاهیم مرتبط با آزادی هستند، سوالات اصلی پژوهش می¬باشند. پژوهش حاضر براساس نظریات لیکاف و جانسون (1980) و کووچش (2010)، و به روش تحلیلی صورت گرفته است. یافته¬های پژوهش نشان می¬دهد که اولاً آزادی، آزادی بیان، آزادی زنان، ظلم¬ستیزی، آزادیخواهی و عدالت¬طلبی مفاهیمی بارز در آثار بیکه¬س می-باشند. همچنین، استعاره¬های خُرد به¬کار رفته در روساخت این آثار داری زیرساختی پایه¬ای به نام آزادی هستند که آنها را سامان می¬بخشد.
صمد علی آقایی - وحید غلامی - صادق محمدی
DOI : 0
کلمات کلیدی : معنی¬شناسی شناختی ، استعاره¬های مفهومی ، کلان¬استعاره¬ آزادی ، زبان کُردی ، شیرکو بیکه¬س
در گذر زمان بخشی از میراث مکتوب این مرز و بوم از هجوم حوادث شوم مصون و در امان نمانده یا برآن گرد گمنامی نشسته و جامعه ی علمی و پژوهشی را محروم کرده است. نسخه ای خطی در مرکز پژوهش‌های آستان حضرت شاه چراغ(ع) موسوم به فتنه‌ی سالار الدوله به شماره ی243 ثبت و نگهداری می‌شود. این نسخه‌ی خطی در 12صفحه و در قالب مثنوی به نظم در آمده است . نسخه‌ی خطی مذکور نسخه‌ی منحصر به فرد از شاعری گمنام با تخلص«صحاف» است. ابوالفتح میرزا ملقب به سالارالدوله پسر سوم مظفرالدین شاه قاجار است. سالارالدوله در همدان علیه برادر خود محمدعلی شاه که تازه به سلطنت رسیده بود ؛ قیام کرد. محمدعلی شاه این سرکشی و طغیان برادر را خیلی زود سرکوب می‌کند. در تاریخ از این واقعه به عنوان غائله و فتنه‌ی سالارالدوله یاد شده است. صحاف شاعر گمنام این مثنوی این واقعه را در 84بیت به تصویرکشیده است. این مقاله می‌کوشد تا برای نخستین بار ضمن معرفی نسخه‌ی خطی مذکور به بررسی و تحلیل سبکی و محتوایی این مثنوی بپردازد . هم چنین تقلیدی یا ابتکاری بودن شاعر را نیز روشن ساخته و درپایان به نتیجه گیری می پردازد.
محمدرضا ضیا - مرتضی جعفری - سحر زارع
DOI : 0
کلمات کلیدی : نسخه‌ی خطی، سالارالدوله، سبک شناسی، بررسی محتوا، صحاف

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :انجمن علمی پاسدارن حریم زبان و ادب فارسی
مدیر مسئول :دکتر آرش امرایی
سردبیر :دکتر سید احمد حسینی کازرونی
هیئت تحریریه :
دکتر قاسم صحرایی (دانشیار دانشگاه لرستان)
دکتر سیداحمد حسینی کازرونی (استاد دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر)
دکترمحمود رضایی دشت ارژنه (دانشیار دانشگاه شیراز ))
دکتر میرجلال الدین کزازی (استاد دانشگاه علامه طباطبایی)
دکتر سیف الدین میرزازاده (استاد آکادمی علوم جمهورری تاجیکستان)
دکتر منوچهر جوکار(دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز)
دکتر علی نوری خاتونبانی (دانشیار دانشگاه لرستان)
دکتر مریم محمد زاده (دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی اهر)
محمدنور عالم (استاد دانشگاه چیتاکنگ بنگلادش)
دکتر ابراهیم محمدی (دانشیار دانشگاه بیرجند)
دکتر علی بازوند (استادیار دانشگاه فرهنگیان شهرکرد)
دکتر سیداحمدرضا مجرد (استادیاردانشگاه نبی اکرم تبریز)
شاپا : 2645-6478
شاپا الکترونیکی : 2645-6478

نمایه شده