جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 10
شماره 10 سال 4
بهار 1400
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

انتخاب نوع درون¬مایه داستان¬های کودک و نوجوان از اهمیت زیادی برخوردار است. آنچه از روزگار گذشته تا اکنون در داستان¬های کودکان دیده می¬شود، درون¬مایه¬های اخلاقی و تربیتی است. این نوع درون¬مایه¬ها دارای پیام¬های ارزشمندی هستند که کودک را در رشد و تعالی اخلاقی یاری می¬دهند. کودک امروز علاوه بر مسایل اخلاقی و تربیتی، به آموزش مهارت¬های زندگی نیز نیاز دارد. هدف این جستار بررسی و تحلیل درون¬مایه¬های تربیتی، اخلاقی و مهارتی داستان¬های منتخب کودک ایران و جهان است. روش تحقیق به صورت تحلیل محتوا و شیوه گردآوری اطلاعات نیز اسنادی و کتابخانه¬ای است. آثار بررسی شده از داستان¬های منتخب کودکان و از انتشارات کانون پرورش فکری کودک و نوجوان هستند. نتایج پژوهش نشان داد که با بررسی درون¬مایه 45 داستان منتخب از 30 نویسنده کودک ایران و جهان، درون¬مایه¬های تربیتی و اخلاقی و مهارتی به ترتیب بیشترین کاربرد را داشته¬اند. شیوه ارائه درون¬مایه در اغلب اثار بررسی شده به شکل غیر مستقیم بوده که از ویژگی¬های مثبت داستان¬ها به شمار می¬رود.
دکتر سجاد نجفی بهزادی - فاطمه صالحی بروجنی
DOI : 0
کلمات کلیدی : درون مایه، اموزشی، مهارتی، اخلاقی، تربیتی و مذهبی
هاتفی خرجردی از شاعرانِ بزرگ اواخر دورۀ تیموری است. او تحصیلات مقدّماتی خود را در خرجرد به انجام رساند. پس از آن به هرات رفت و سال‌ها از محضر عبدالرحمن جامی بهره‌مند شد و در کنف حمایت و تربیت او روزگار گذرانید. اگر چه در آغاز کار مقلّد شاعران بزرگی چون فردوسی و نظامی بود و به تبعیت از آنان آثاری را خلق کرد ولی در بسیاری موارد توانست از حدّ تقلید فراتر رود و ابتکاراتی داشته باشد. خلّاقیت‎های ادبی هاتفی در شعر و آثارش سبب شده است که بعدها او را از شعرای‌ زبردست‌ قرن‌ نهم و دهم هرات‌ و از شاعران صاحب سبک به شمار آورند و او را در تذکره‎ها زُبدۀ شعرا و افصح فُصحا بخوانند. اگرچه هاتفی شاعر بزرگی بوده و در عهد خود شهرتی کسب کرده است ولی در سدۀ اخیر که اوج پژوهش‌های ادبی به سبک علمی جدید است، پژوهشگران کمتر به جایگاه ادبی هاتفی و نقد و بررسی اشعارش پرداخته‎اند. حال این سئوال پیش می‎آید که پژوهش‎گران در دورۀ اخیر در آثار خود چه جایگاهی برای هاتفی قائل شده و چه تصویری از او در ذهن خوانندگان ترسیم نموده‎اند؟ در این پژوهش، مقاله‎هایی که در دورۀ اخیر دربارۀ هاتفی خرجردی نگارش یافته، نقد و بررسی شده است؛ در ادامه جایگاه ادبی هاتفی بر مبنای مباحث مطرح شدۀ پژوهش‎گران معاصر تبیین و توصیف شده است.
سیدعلی کرامتی مقدم - سیده آمنه حسینی جهانگیر
DOI : 0
کلمات کلیدی : هاتفی خرجردی، ، جایگاه ادبی، ، پژوهش‌های معاصر ، و ، طبقه‎بندی موضوعی
هوشنگ مرادی کرمانی از جمله نویسندگان نام‌آشنا و صاحب‌سبک معاصر ایران است که در باروری و شکوفایی ادبیات نوین کودک و نوجوان کشورمان، تلاشی ستودنی و تأثیری ژرف داشته و آثار فراوان و کم‌نظیری برای کودکان و نوجوانان پدید آورده‌است. این نویسنده در بیشتر نوشته‌های خود، به ترسیم دنیای کودکان و نوجوانان و مسائل و مشکلات و دغدغه‌های مختلف آنان در زندگی پرداخته‌است. در این مقاله که با روشی توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته، ضمن ارائۀ زندگینامۀ مختصری از هوشنگ مرادی کرمانی، با نگاهی فراگیر آثار ارزشمند این نویسندۀ عرصۀ ادبیات کودک و نوجوان ایران، بررسی و معرفی شده‌است. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد که مرادی کرمانی در طی پنج دهه نویسندگی و فعالیت ادبی خود، 8 مجموعه‌داستان، 10 رمان، 1 زندگینامۀ خودنوشت، 3 نمایشنامه، 3 فیلمنامه و 3 پیام ادبی آفریده‌است. بیشتر این آثار به زبان‌های گوناگون همچون آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، عربی، چینی و... ترجمه و برندۀ جوایز متعدد و مختلف داخلی و بین‌المللی شده‌اند و نیز فیلم‌های سینمایی، تلویزیونی و پویانمایی بسیاری بر اساس آن‌ها ساخته‌شده‌است. آثار مرادی کرمانی از نظر تناسب با گروه‌های سنی مختلف کودک و نوجوان، به‌ترتیب مناسب گروه‌های سنی «د»، «هـ»، «ج» و «ب» است و حتی بزرگسالان هم می‌توانند مخاطب پاره‌ای از نوشته‌های وی باشند. از میان آثار مرادی کرمانی، «قصه‌های مجید» به سبب پخش از رادیو و تلویزیون و انتشار چندین باره در قالب کتاب، شناخته‌شده‌ترین اثر کودک و نوجوان در ایران و «خمره»، با بیشترین بازگردانی و جایزۀ بین‌المللی، معروف‌ترین اثر ایرانی کودک و نوجوان، در جهان است.
فرشاد اسکندری شرفی - علی بازوند
DOI : 0
کلمات کلیدی : ادبیات کودک و نوجوان ، هوشنگ مرادی کرمانی ، کتاب‌شناسی آثار ، مجموعه‌داستان ، رمان
رویکرد تاریخی-سیاسی به سروده‌های حافظ، افق معنایی جدیدی در ساحت تفسیر دیوان وی گشوده ‌است. در پرتو این رویکرد، بسیاری از دشواری‌های شعر حافظ، توضیح داده شده، ضعف ارتباط عمودی بیت‌ها در غزل تا حد چشمگیری از میان رفته و شناخت ما از وجوه شخصیت حافظ و از شعر او دقیق‌تر شده ‌است. امروز می‌دانیم که حافظ بر خلاف اغلب شاعران کلاسیک، از شعر به عنوان ابزاری برای بیان نظر و تبیین موضع خود در قبال رویدادهای سیاسی و بازیگران آن عرصه، بهره جسته است. در این میان، حوادث پایان سلطنت شاه‌شیخ‌ابواسحاق‌اینجو، به دلیل تاثیر عمیق این واقعه بر حافظ و تغییر مسیر زندگانی او، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این رویدادها که با تصرف شیراز به دست امیرمبارزالدین‌مظفری، در سوم شوال ۷۵۴، آغاز گردید؛ پس از یک سلسله‌ی طولانی جنگ و گریز، سرانجام با گرفتاری و اعدام شاه‌ابواسحاق، در ۲۲ جمادی الاول سال ۷۵۷، پایان پذیرفت. حافظ به دلیل دوستی و تعلق خاطر شدید به ابواسحاق و از سوی دیگر نفرت و بیزاری از مبارزالدین، عمیقاً از دگرگونی رخداده، متأثر شد. شمار قابل ملاحظه‌ای از سروده‌های وی، در پیوند با رخدادهای این مقطع از تاریخ است که در این جستار، مورد بررسی قرار می‌گیرند.
علی محمدی - امیرافشین فرهادیان
DOI : 0
کلمات کلیدی : ابو‌اسحاق‌اینجو امیرمبارزالدین حافظ گزاره‌ی تاریخ‌محور بازتاب رویداد تاریخی
ادبیّات ایران یکی از شاخصه¬های تمدّن دیرپای ایران است که دربردارنده آداب و رسوم و هنر این سرزمین است. نمایش نیز گونه¬ای ادبی است که از دیرباز در فرهنگ این سرزمین مطرح بوده و در قالب سوگ¬نامه، سورنامه، رقص¬های ستایش آمیز، پتواژگویی، شبیه¬خوانی و تعزیه و موارد دیگر برجای مانده است. در ادبیّات فارسی کهن نمی¬توان بخش مستقلی را به¬عنوان ادبیّات نمایشی در نظر گرفت ولی از آن¬جا که ادبیّات کهن فارسی و هنر سرچشمه¬های واحدی دارند، می¬توان گفت نوشته¬های ادیبان هنرمند ایرانی نشان از اُنس آن¬ها با هنر نمایش داشته و ادبیّات نمایشی نیز از دیرباز همگام با هنرهای دیگر چون موسیقی و نقّاشی در کنار ادبیّات رشد کرده است. ادب فارسی تصویرساز و معناآفرین است و مخاطب را بر آن می¬دارد که برای دریافت بهتر متن در ذهن خود به تصویرسازی بپردازد و از این¬جا است که یک تعامل هنرمندانه میان نویسنده و خواننده شکل می¬گیرد و به¬وسیله کُنش خواندن و اجرای آن¬ها، قابلیّت نمایشی آثار جلوه¬گر می¬شود. بی¬تردید ادبیّات کهن بستری برای «نمایش¬گونه¬ها» است که در بسیاری آثار مانند آثار نظامی، عطّار، مولوی، فردوسی، بیهقی، عوفی، طسوجی و ... قابل مشاهده است. از آن¬جا که نمایش به منزلۀ رسانه جهانی است و یکی از بهترین راه¬های معرّفی ادبیّات غنیّ ایران؛ پژوهش پیشِ رو می¬کوشد با روش توصیفی و تحلیلی، قابلیّت¬های نمایشی این¬گونه آثار را که گمنام مانده و ابزاری توانمند برای نمایش تاریخ، هنر، فرهنگ و اندیشه¬های ایرانی است، مورد بررسی قرارداده و جایگاه این آثار را در حوزه ادبیّات نمایشی بیان کند.
حمزه محمدی ده‌چشمه - شیما کرباسی
DOI : 0
کلمات کلیدی : ادبیّات کهن فارسی ، اقتباس ، وجوه نمایشی ، ادبیّات نمایشی
حکیم نظامی گنجوی از اندیشه ورانی است که برای فعالیت های هنری و شعری خود سبک و ایده مشخصی دارد و به وضوح باورها و اعتقادات خود را در هر زمینه ای بیان می کند. در هیاهوی امروز مکاتب ادبی در مورد رسالت شعرو شاعر توجه به دیدگاه ادبایی مانند نظامی بسیار جذاب و راهنماست و افکار دقیق شاعری کلاسیک و صاحب ایده را، به عنوان یک ساختار فکری و فلسفی در کنار مکاتب ادبی متقدم و متاخر بیان می کند و جایگاه محتوای کلام و رسالت سخن و سخنور را در دوره ای خاص نشان می دهد. مسئله ما در این پژوهش استخراج و تدوین دیدگاه حکیم گنجه در خصوص رسالت شاعر، در چهارچوب فکری نظامی گنجوی و قلمرو زمانی و مکانی اوست. بررسی اشارات مستقیم و گاه غیر مستقیم شاعر از خلال آثارش در کل خمسه و دیوان ، به خوبی نشان داد که او برای گوهر آسمانی شعر و به ویژه صاحب این گوهر، رسالت عظیمی در نظر دارد که مانع از پوچ سرایی ، سبک زبانی و یاوه گویی شاعر می شود ومانع ستم سخنور بر سخن می گردد. او مهمترین رسالت های شاعر را امید بخشی ، شادی آفرینی، دین پروری ، معرفت ، آبرو داری از سخن، گسترش خردمندی ، پرورش دین و ستایش خداوندی می داند و به سبک و شیوه خود، اهمیت هریک را تبیین می کند.
مهدی اخروی
DOI : 0
کلمات کلیدی : رسالت شاعر ، نطامی گنجوی ، خمسه ، نظریه ادبی
مولانا در طلیعه مثنوی با نوای دلکش و ناله¬های خالصانه نی، عطش عرفانی جدایی روح معنوی را از اصل خود با زبان سوزناک نی شرحه شرحه بیان می¬کند. این -نامه عصاره¬ای از شش دفتر مثنوی معنوی و نیز براعت استهلالی بر تمامی اشعار این گنجینة ادبی و عرفانی است که از همان آغاز تصویری از فراق و هجران ترسیم می¬کند. نکته¬ای که قابل تأمل است مفهوم واژ¬ه¬های «حکایت» و «شکایت» در بیت آغازین مثنوی است که شارحان متعددی اقدام به شرح آن نموده¬ و هر کدام تفسیری خاص از آن داشته¬اند. این مقاله بر آن است با روش توصیفی- تحلیلی برخی از معانی مطرح شده توسط تعدادی از شارحان را مورد ارزیابی و نقد قرار داده و در اثبات معانی و مفهوم ادعایی، موضوع را در دو محور بافت عمودی نی¬نامه و بافت تناسبی و تناقضی واژه با منازل، وادی¬ها و مقامات عرفانی، مورد بحث و تحلیل قرار دهد. نتایج پژوهش حاکی از این است که مباحث عرفانی در هر اثر ادبی، از جمله مثنوی معنوی، آن¬چنان گسترده و پرمحتواست که هرکسی به قدر و توان دانش خود می¬تواند آن را درک کند. مفهوم «شکایت» در نی نامه شکایت اعتراض آمیز نیست که برخی از شارحان آن را بیان کرده¬اند، بلکه «نفیر» جدایی، «شرح درد اشتیاق» و «ناله» و مناجات عاشقانه¬ای است که مولوی در محور عمودی شعر آن را رمزگشایی کرده است.
فاضل عباس اده - مهرداد آقائی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مولوی ، مثنوی ، حکایت ، شکایت ، اسرار عرفانی ، نی

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :انجمن علمی پاسداران حریم زبان و ادب فارسی
مدیر مسئول :دکتر آرش امرایی
سردبیر :دکتر سید احمد حسینی کازرونی
هیئت تحریریه :
دکتر قاسم صحرایی (دانشیار دانشگاه لرستان)
دکتر سیداحمد حسینی کازرونی (استاد دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر)
دکترمحمود رضایی دشت ارژنه (دانشیار دانشگاه شیراز ))
دکتر میرجلال الدین کزازی (استاد دانشگاه علامه طباطبایی)
دکتر سیف الدین میرزازاده (استاد آکادمی علوم جمهورری تاجیکستان)
دکتر منوچهر جوکار(دانشیار دانشگاه شهید چمران اهواز)
دکتر علی نوری خاتونبانی (دانشیار دانشگاه لرستان)
دکتر مریم محمد زاده (دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی اهر)
محمدنور عالم (استاد دانشگاه چیتاکنگ بنگلادش)
دکتر ابراهیم محمدی (دانشیار دانشگاه بیرجند)
دکتر علی بازوند (استادیار دانشگاه فرهنگیان شهرکرد)
دکتر سیداحمدرضا مجرد (استادیاردانشگاه نبی اکرم تبریز)
شاپا : 2645-6478
شاپا الکترونیکی : 2645-6478

نمایه شده