آخرین اخبار نشریه
  • معرفي نشريه

    فصلنامه تخصصی زبان و ادبیات فارسی در نظر دارد مقالات پژوهشی استادان ، دانشجویان و علاقمندان به زبان و ادبیات فارسی را پس از انجام داوری به چاپ برساند.

     

    این نشریه با احترام به قوانین اخلاق در نشریات ، پیرو قوانین کمیته اخلاق در انتشار است و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می کند .(COPE)

     


    آخرین مقالات منتشر شده

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - جایگاه ادبی هاتفی در پژوهش‎های معاصر
      سیدعلی کرامتی مقدم سیده آمنه حسینی جهانگیر
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      هاتفی خرجردی از شاعرانِ بزرگ اواخر دورۀ تیموری است. او تحصیلات مقدّماتی خود را در خرجرد به انجام رساند. پس از آن به هرات رفت و سال‌ها از محضر عبدالرحمن جامی بهره‌مند شد و در کنف حمایت و تربیت او روزگار گذرانید. اگر چه در آغاز کار مقلّد شاعران بزرگی چون فردوسی و نظامی ب چکیده کامل
      هاتفی خرجردی از شاعرانِ بزرگ اواخر دورۀ تیموری است. او تحصیلات مقدّماتی خود را در خرجرد به انجام رساند. پس از آن به هرات رفت و سال‌ها از محضر عبدالرحمن جامی بهره‌مند شد و در کنف حمایت و تربیت او روزگار گذرانید. اگر چه در آغاز کار مقلّد شاعران بزرگی چون فردوسی و نظامی بود و به تبعیت از آنان آثاری را خلق کرد ولی در بسیاری موارد توانست از حدّ تقلید فراتر رود و ابتکاراتی داشته باشد. خلّاقیت‎های ادبی هاتفی در شعر و آثارش سبب شده است که بعدها او را از شعرای‌ زبردست‌ قرن‌ نهم و دهم هرات‌ و از شاعران صاحب سبک به شمار آورند و او را در تذکره‎ها زُبدۀ شعرا و افصح فُصحا بخوانند. اگرچه هاتفی شاعر بزرگی بوده و در عهد خود شهرتی کسب کرده است ولی در سدۀ اخیر که اوج پژوهش‌های ادبی به سبک علمی جدید است، پژوهشگران کمتر به جایگاه ادبی هاتفی و نقد و بررسی اشعارش پرداخته‎اند. حال این سئوال پیش می‎آید که پژوهش‎گران در دورۀ اخیر در آثار خود چه جایگاهی برای هاتفی قائل شده و چه تصویری از او در ذهن خوانندگان ترسیم نموده‎اند؟ در این پژوهش، مقاله‎هایی که در دورۀ اخیر دربارۀ هاتفی خرجردی نگارش یافته، نقد و بررسی شده است؛ در ادامه جایگاه ادبی هاتفی بر مبنای مباحث مطرح شدۀ پژوهش‎گران معاصر تبیین و توصیف شده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - بازخوانی گزارش رویدادهای پایان کار شاه‌شیخ‌ابواسحاق‌اینجو در سروده‌های حافظ
      علی محمدی امیرافشین فرهادیان
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      رویکرد تاریخی-سیاسی به سروده‌های حافظ، افق معنایی جدیدی در ساحت تفسیر دیوان وی گشوده ‌است. در پرتو این رویکرد، بسیاری از دشواری‌های شعر حافظ، توضیح داده شده، ضعف ارتباط عمودی بیت‌ها در غزل تا حد چشمگیری از میان رفته و شناخت ما از وجوه شخصیت حافظ و از شعر او دقیق‌تر شده چکیده کامل
      رویکرد تاریخی-سیاسی به سروده‌های حافظ، افق معنایی جدیدی در ساحت تفسیر دیوان وی گشوده ‌است. در پرتو این رویکرد، بسیاری از دشواری‌های شعر حافظ، توضیح داده شده، ضعف ارتباط عمودی بیت‌ها در غزل تا حد چشمگیری از میان رفته و شناخت ما از وجوه شخصیت حافظ و از شعر او دقیق‌تر شده ‌است. امروز می‌دانیم که حافظ بر خلاف اغلب شاعران کلاسیک، از شعر به عنوان ابزاری برای بیان نظر و تبیین موضع خود در قبال رویدادهای سیاسی و بازیگران آن عرصه، بهره جسته است. در این میان، حوادث پایان سلطنت شاه‌شیخ‌ابواسحاق‌اینجو، به دلیل تاثیر عمیق این واقعه بر حافظ و تغییر مسیر زندگانی او، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. این رویدادها که با تصرف شیراز به دست امیرمبارزالدین‌مظفری، در سوم شوال ۷۵۴، آغاز گردید؛ پس از یک سلسله‌ی طولانی جنگ و گریز، سرانجام با گرفتاری و اعدام شاه‌ابواسحاق، در ۲۲ جمادی الاول سال ۷۵۷، پایان پذیرفت. حافظ به دلیل دوستی و تعلق خاطر شدید به ابواسحاق و از سوی دیگر نفرت و بیزاری از مبارزالدین، عمیقاً از دگرگونی رخداده، متأثر شد. شمار قابل ملاحظه‌ای از سروده‌های وی، در پیوند با رخدادهای این مقطع از تاریخ است که در این جستار، مورد بررسی قرار می‌گیرند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - بررسی درون¬مایه¬های آموزشی- مهارتی و تربیتی- اخلاقی داستان¬های منتخب کودک ایران و جهان
      دکتر سجاد نجفی بهزادی فاطمه صالحی بروجنی
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      انتخاب نوع درون¬مایه داستان¬های کودک و نوجوان از اهمیت زیادی برخوردار است. آنچه از روزگار گذشته تا اکنون در داستان¬های کودکان دیده می¬شود، درون¬مایه¬های اخلاقی و تربیتی است. این نوع درون¬مایه¬ها دارای پیام¬های ارزشمندی هستند که کودک را در رشد و تعالی اخلاقی یاری می¬دهند چکیده کامل
      انتخاب نوع درون¬مایه داستان¬های کودک و نوجوان از اهمیت زیادی برخوردار است. آنچه از روزگار گذشته تا اکنون در داستان¬های کودکان دیده می¬شود، درون¬مایه¬های اخلاقی و تربیتی است. این نوع درون¬مایه¬ها دارای پیام¬های ارزشمندی هستند که کودک را در رشد و تعالی اخلاقی یاری می¬دهند. کودک امروز علاوه بر مسایل اخلاقی و تربیتی، به آموزش مهارت¬های زندگی نیز نیاز دارد. هدف این جستار بررسی و تحلیل درون¬مایه¬های تربیتی، اخلاقی و مهارتی داستان¬های منتخب کودک ایران و جهان است. روش تحقیق به صورت تحلیل محتوا و شیوه گردآوری اطلاعات نیز اسنادی و کتابخانه¬ای است. آثار بررسی شده از داستان¬های منتخب کودکان و از انتشارات کانون پرورش فکری کودک و نوجوان هستند. نتایج پژوهش نشان داد که با بررسی درون¬مایه 45 داستان منتخب از 30 نویسنده کودک ایران و جهان، درون¬مایه¬های تربیتی و اخلاقی و مهارتی به ترتیب بیشترین کاربرد را داشته¬اند. شیوه ارائه درون¬مایه در اغلب اثار بررسی شده به شکل غیر مستقیم بوده که از ویژگی¬های مثبت داستان¬ها به شمار می¬رود. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - بررسی و تحلیل قابلیّت های نمایشی در ادبیّات کهن منظوم و منثور فارسی
      حمزه محمدی ده‌چشمه شیما کرباسی
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      ادبیّات ایران یکی از شاخصه¬های تمدّن دیرپای ایران است که دربردارنده آداب و رسوم و هنر این سرزمین است. نمایش نیز گونه¬ای ادبی است که از دیرباز در فرهنگ این سرزمین مطرح بوده و در قالب سوگ¬نامه، سورنامه، رقص¬های ستایش آمیز، پتواژگویی، شبیه¬خوانی و تعزیه و موارد دیگر برجای چکیده کامل
      ادبیّات ایران یکی از شاخصه¬های تمدّن دیرپای ایران است که دربردارنده آداب و رسوم و هنر این سرزمین است. نمایش نیز گونه¬ای ادبی است که از دیرباز در فرهنگ این سرزمین مطرح بوده و در قالب سوگ¬نامه، سورنامه، رقص¬های ستایش آمیز، پتواژگویی، شبیه¬خوانی و تعزیه و موارد دیگر برجای مانده است. در ادبیّات فارسی کهن نمی¬توان بخش مستقلی را به¬عنوان ادبیّات نمایشی در نظر گرفت ولی از آن¬جا که ادبیّات کهن فارسی و هنر سرچشمه¬های واحدی دارند، می¬توان گفت نوشته¬های ادیبان هنرمند ایرانی نشان از اُنس آن¬ها با هنر نمایش داشته و ادبیّات نمایشی نیز از دیرباز همگام با هنرهای دیگر چون موسیقی و نقّاشی در کنار ادبیّات رشد کرده است. ادب فارسی تصویرساز و معناآفرین است و مخاطب را بر آن می¬دارد که برای دریافت بهتر متن در ذهن خود به تصویرسازی بپردازد و از این¬جا است که یک تعامل هنرمندانه میان نویسنده و خواننده شکل می¬گیرد و به¬وسیله کُنش خواندن و اجرای آن¬ها، قابلیّت نمایشی آثار جلوه¬گر می¬شود. بی¬تردید ادبیّات کهن بستری برای «نمایش¬گونه¬ها» است که در بسیاری آثار مانند آثار نظامی، عطّار، مولوی، فردوسی، بیهقی، عوفی، طسوجی و ... قابل مشاهده است. از آن¬جا که نمایش به منزلۀ رسانه جهانی است و یکی از بهترین راه¬های معرّفی ادبیّات غنیّ ایران؛ پژوهش پیشِ رو می¬کوشد با روش توصیفی و تحلیلی، قابلیّت¬های نمایشی این¬گونه آثار را که گمنام مانده و ابزاری توانمند برای نمایش تاریخ، هنر، فرهنگ و اندیشه¬های ایرانی است، مورد بررسی قرارداده و جایگاه این آثار را در حوزه ادبیّات نمایشی بیان کند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - رسالت شاعر در نظریه ادبی حکیم نظامی گنجوی
      مهدی اخروی
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      حکیم نظامی گنجوی از اندیشه ورانی است که برای فعالیت های هنری و شعری خود سبک و ایده مشخصی دارد و به وضوح باورها و اعتقادات خود را در هر زمینه ای بیان می کند. در هیاهوی امروز مکاتب ادبی در مورد رسالت شعرو شاعر توجه به دیدگاه ادبایی مانند نظامی بسیار جذاب و راهنماست و افکا چکیده کامل
      حکیم نظامی گنجوی از اندیشه ورانی است که برای فعالیت های هنری و شعری خود سبک و ایده مشخصی دارد و به وضوح باورها و اعتقادات خود را در هر زمینه ای بیان می کند. در هیاهوی امروز مکاتب ادبی در مورد رسالت شعرو شاعر توجه به دیدگاه ادبایی مانند نظامی بسیار جذاب و راهنماست و افکار دقیق شاعری کلاسیک و صاحب ایده را، به عنوان یک ساختار فکری و فلسفی در کنار مکاتب ادبی متقدم و متاخر بیان می کند و جایگاه محتوای کلام و رسالت سخن و سخنور را در دوره ای خاص نشان می دهد. مسئله ما در این پژوهش استخراج و تدوین دیدگاه حکیم گنجه در خصوص رسالت شاعر، در چهارچوب فکری نظامی گنجوی و قلمرو زمانی و مکانی اوست. بررسی اشارات مستقیم و گاه غیر مستقیم شاعر از خلال آثارش در کل خمسه و دیوان ، به خوبی نشان داد که او برای گوهر آسمانی شعر و به ویژه صاحب این گوهر، رسالت عظیمی در نظر دارد که مانع از پوچ سرایی ، سبک زبانی و یاوه گویی شاعر می شود ومانع ستم سخنور بر سخن می گردد. او مهمترین رسالت های شاعر را امید بخشی ، شادی آفرینی، دین پروری ، معرفت ، آبرو داری از سخن، گسترش خردمندی ، پرورش دین و ستایش خداوندی می داند و به سبک و شیوه خود، اهمیت هریک را تبیین می کند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - اسرار عرفانی و رموزات بیانی در مطلعیه مثنوی مولوی
      فاضل عباس اده مهرداد آقائی
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      مولانا در طلیعه مثنوی با نوای دلکش و ناله¬های خالصانه نی، عطش عرفانی جدایی روح معنوی را از اصل خود با زبان سوزناک نی شرحه شرحه بیان می¬کند. این -نامه عصاره¬ای از شش دفتر مثنوی معنوی و نیز براعت استهلالی بر تمامی اشعار این گنجینة ادبی و عرفانی است که از همان آغاز تصویری چکیده کامل
      مولانا در طلیعه مثنوی با نوای دلکش و ناله¬های خالصانه نی، عطش عرفانی جدایی روح معنوی را از اصل خود با زبان سوزناک نی شرحه شرحه بیان می¬کند. این -نامه عصاره¬ای از شش دفتر مثنوی معنوی و نیز براعت استهلالی بر تمامی اشعار این گنجینة ادبی و عرفانی است که از همان آغاز تصویری از فراق و هجران ترسیم می¬کند. نکته¬ای که قابل تأمل است مفهوم واژ¬ه¬های «حکایت» و «شکایت» در بیت آغازین مثنوی است که شارحان متعددی اقدام به شرح آن نموده¬ و هر کدام تفسیری خاص از آن داشته¬اند. این مقاله بر آن است با روش توصیفی- تحلیلی برخی از معانی مطرح شده توسط تعدادی از شارحان را مورد ارزیابی و نقد قرار داده و در اثبات معانی و مفهوم ادعایی، موضوع را در دو محور بافت عمودی نی¬نامه و بافت تناسبی و تناقضی واژه با منازل، وادی¬ها و مقامات عرفانی، مورد بحث و تحلیل قرار دهد. نتایج پژوهش حاکی از این است که مباحث عرفانی در هر اثر ادبی، از جمله مثنوی معنوی، آن¬چنان گسترده و پرمحتواست که هرکسی به قدر و توان دانش خود می¬تواند آن را درک کند. مفهوم «شکایت» در نی نامه شکایت اعتراض آمیز نیست که برخی از شارحان آن را بیان کرده¬اند، بلکه «نفیر» جدایی، «شرح درد اشتیاق» و «ناله» و مناجات عاشقانه¬ای است که مولوی در محور عمودی شعر آن را رمزگشایی کرده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - کتاب‌شناسی آثار هوشنگ مرادی کرمانی
      فرشاد اسکندری شرفی علی  بازوند
      شماره 10 , دوره 4 , بهار 1400
      هوشنگ مرادی کرمانی از جمله نویسندگان نام‌آشنا و صاحب‌سبک معاصر ایران است که در باروری و شکوفایی ادبیات نوین کودک و نوجوان کشورمان، تلاشی ستودنی و تأثیری ژرف داشته و آثار فراوان و کم‌نظیری برای کودکان و نوجوانان پدید آورده‌است. این نویسنده در بیشتر نوشته‌های خود، به ترسی چکیده کامل
      هوشنگ مرادی کرمانی از جمله نویسندگان نام‌آشنا و صاحب‌سبک معاصر ایران است که در باروری و شکوفایی ادبیات نوین کودک و نوجوان کشورمان، تلاشی ستودنی و تأثیری ژرف داشته و آثار فراوان و کم‌نظیری برای کودکان و نوجوانان پدید آورده‌است. این نویسنده در بیشتر نوشته‌های خود، به ترسیم دنیای کودکان و نوجوانان و مسائل و مشکلات و دغدغه‌های مختلف آنان در زندگی پرداخته‌است. در این مقاله که با روشی توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته، ضمن ارائۀ زندگینامۀ مختصری از هوشنگ مرادی کرمانی، با نگاهی فراگیر آثار ارزشمند این نویسندۀ عرصۀ ادبیات کودک و نوجوان ایران، بررسی و معرفی شده‌است. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد که مرادی کرمانی در طی پنج دهه نویسندگی و فعالیت ادبی خود، 8 مجموعه‌داستان، 10 رمان، 1 زندگینامۀ خودنوشت، 3 نمایشنامه، 3 فیلمنامه و 3 پیام ادبی آفریده‌است. بیشتر این آثار به زبان‌های گوناگون همچون آلمانی، انگلیسی، فرانسوی، عربی، چینی و... ترجمه و برندۀ جوایز متعدد و مختلف داخلی و بین‌المللی شده‌اند و نیز فیلم‌های سینمایی، تلویزیونی و پویانمایی بسیاری بر اساس آن‌ها ساخته‌شده‌است. آثار مرادی کرمانی از نظر تناسب با گروه‌های سنی مختلف کودک و نوجوان، به‌ترتیب مناسب گروه‌های سنی «د»، «هـ»، «ج» و «ب» است و حتی بزرگسالان هم می‌توانند مخاطب پاره‌ای از نوشته‌های وی باشند. از میان آثار مرادی کرمانی، «قصه‌های مجید» به سبب پخش از رادیو و تلویزیون و انتشار چندین باره در قالب کتاب، شناخته‌شده‌ترین اثر کودک و نوجوان در ایران و «خمره»، با بیشترین بازگردانی و جایزۀ بین‌المللی، معروف‌ترین اثر ایرانی کودک و نوجوان، در جهان است. جزييات مقاله
    پربازدیدترین مقالات

    • دسترسی آزاد مقاله

      1 - بررسی و تحلیل ویژگی‌های ساختاری و شگردهای زبانیِ «داستانِ خسرو» نوشتۀ عبدالحسین وجدانی
      حمزه محمدی ده‌چشمه فرزاد محمدی
      شماره 2 , دوره 2 , بهار 1398
      عبدالحسین وجدانی یکی از نویسندگان برجستۀ ایران، در داستان‌هایش بـه تحـوّلات سیاسـی، فرهنگـی و اجتماعی انسان معاصر نظر دارد. در آثارِ وی به‌راحتی مـی‌تـوان نمودهـای فراوانـی از فرهنـگ، هویّت، اخلاق، مردم‌داری، مذهب را که مطابق با سِرِشتِ مردم ایران‌زمین اسـت، مشـاهده کرد چکیده کامل
      عبدالحسین وجدانی یکی از نویسندگان برجستۀ ایران، در داستان‌هایش بـه تحـوّلات سیاسـی، فرهنگـی و اجتماعی انسان معاصر نظر دارد. در آثارِ وی به‌راحتی مـی‌تـوان نمودهـای فراوانـی از فرهنـگ، هویّت، اخلاق، مردم‌داری، مذهب را که مطابق با سِرِشتِ مردم ایران‌زمین اسـت، مشـاهده کرد. داستانِ «خسرو» سومین داستان از مجموعه داستان «عموغلام» تنها مجموعۀ داستانی وجدانی است. این داستان از زبان اوّل شخص نقل می‌شود، امّا شخصیّتِ راوی در مقابل شخصیّت اصلیِ داستان یعنی خسرو، رنگ می‌بازد. راوی که در دوران تحصیلات ابتدایی با خسرو هم‌کلاس بوده، روزی او را در خیابان می‌بیند؛ «شیرۀ تریاک، آن شیرِ بی‌باک را چون اسکلتی وحشتناک ساخته بود.» آن‌گاه خاطرات دورانِ جوانی او را بازگو می‌کند و در لَفافۀ داستان، درون-مایۀ این اثر را که طرحِ یکی از مشکلات فرهنگی-اجتماعی عصرِ ما و آثار مخرّب و زیان‌بارِ اعتیاد است، به میان می‌آورد و در پایان توصیه می‌کند که از همنشینِ بد باید دوری کرد. از آن‌جا که داستان، منعکس‌کنندۀ مسائل مهمّ اجتماعی در هر دوره و زمان است، این پژوهش به روش توصیفی و تحلیل محتوا «داستانِ خسرو» نوشتۀ عبدالحسین وجدانی را مورد تجزیه و تحلیل و نقد قرار داده و با بررس این اثر، ویژگی‌ها و ظرافت‌های زبانیِ آن و نیز شگردهایِ خاصّ نویسنده برای اَدایِ مقصودِ خود را بیان کرده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که وجدانی با استفاده از ظرفیّت‌های ادبی و شگردهای زبانی مانند تشبیه، کنایه، طنز، اصطلاحات عامیانه توانسته است خوانندۀ داستان را با خود همراه و پیام نهایی (تأثیرِ همنشینِ بَد) را به او اِلقا کند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      2 - طنین سوررئالیسم غربی در صدای پای آب سپهری
      مهرداد آقائی فاضل عباس اده سوسن  غایبزاده
      شماره 6 , دوره 3 , بهار 1399
      چکیده سوررئالیسم با تمام شبهه¬ها و سردرگمی¬های خود چنان آتشی بر جان ادبیات انداخته که همچون سیلی ویرانگر خاوران را به¬سان باختران درنوردیده و شوری به همه عالم زده است. سهراب سپهری، شاعر و نقاش و طبیعت‌گرای ایرانی، طی سفرهایی که به شرق و غرب عالم داشت و نیز آشنایی او ب چکیده کامل
      چکیده سوررئالیسم با تمام شبهه¬ها و سردرگمی¬های خود چنان آتشی بر جان ادبیات انداخته که همچون سیلی ویرانگر خاوران را به¬سان باختران درنوردیده و شوری به همه عالم زده است. سهراب سپهری، شاعر و نقاش و طبیعت‌گرای ایرانی، طی سفرهایی که به شرق و غرب عالم داشت و نیز آشنایی او با عرفان شرقی و مکتب‌های ادبیات غرب باعث شد که در شعر او الهامات سوررئالیستی جلوه-گری کند. این مقاله بر آن است که ضمن معرفی مکتب سوررئالیسم به بررسی ویژگی¬های آن در شعر «صدای پای آب» سپهری بپردازد. با توجه به شواهد موجود در این شعر مشهور، این نتیجه حاصل شد که سپهری در سبک شعری خود در«صدای پای آب» بسیاری از اصول و مبانی سوررئالیستی را درنوردیده و پا به عرصه فراواقعیت¬هایی نهاده که حتی خود غربی¬ها هم به آن دست نیازیده¬اند. هدف از این پژوهش، ترسیم جهان واقعی با زبانی فراواقعی و رسیدن به حقیقت برتر از طریق امور ذهنی و روحی، با بهره¬گیری از مکتب سوررئالیسم در این اثر شاعر مذکور است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      3 - تشبیه ، قالب تصویر ساز در غزل وحشی بافقی
      آیت شوکتی علیرضا تایوغ
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      تصویر، اگر اساس شعر نباشد ، یکی از عناصر اصلی سازندة آن است ؛ شاعران با آفرینش تصاویر شعری خود ضمن آن که توان خیال¬پردازی خود را به نمایش می¬گذارند ، گرایش-های فردی و نیز سبک شخصی و دوره¬ای خویش را نیز نمایان می¬کنند . این پژوهش با عنوان « تشبیه ، قالب تصویر ساز در غزل چکیده کامل
      تصویر، اگر اساس شعر نباشد ، یکی از عناصر اصلی سازندة آن است ؛ شاعران با آفرینش تصاویر شعری خود ضمن آن که توان خیال¬پردازی خود را به نمایش می¬گذارند ، گرایش-های فردی و نیز سبک شخصی و دوره¬ای خویش را نیز نمایان می¬کنند . این پژوهش با عنوان « تشبیه ، قالب تصویر ساز در غزل وحشی» ، غزلیات این شاعر را از نظرگاه کمیّت و کیفیّت انواع تصاویر مورد بررسی قرار داده است و با بهره¬گیـری از ملاحظات سبک شناسانه مشخص می¬سازد کـه این شاعـر اوج تصویر¬آفرینی خود را در غزلیاتش نمایان ساخته و با توجه به گرایش او به ساده¬گویی، تشبیه را تقریباً به میزان استعاره استفاده کرده است . جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      4 - مولفه¬های ادب غنایی در تاریخ بیهقی
      دکتر محمدامیر مشهدی رمضان مجوزی
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      ادبیّات غنایی دربرگیرندۀ موضوعاتی همچون عشق، وصف، مدح، مرثیه، شادی‌نامه، عرفان و ... است و به¬طور کلی هر نوع نوشته‌ یا اثری که در آن به بازتاب عواطف و احساسات اشخاص پرداخته¬شده باشد را شامل می‌شود؛ یعنی تمام احساسات از لطیف¬ترین تا درشت¬ترین آن¬ها با همة واقعیّاتی که و چکیده کامل
      ادبیّات غنایی دربرگیرندۀ موضوعاتی همچون عشق، وصف، مدح، مرثیه، شادی‌نامه، عرفان و ... است و به¬طور کلی هر نوع نوشته‌ یا اثری که در آن به بازتاب عواطف و احساسات اشخاص پرداخته¬شده باشد را شامل می‌شود؛ یعنی تمام احساسات از لطیف¬ترین تا درشت¬ترین آن¬ها با همة واقعیّاتی که وجود¬دارد. در هر نوع ادبی می‌توان ردپایی از احساسات و عواطف اشخاص را دریافت. تلاش نگارندگان در این جستار برآن است تا مولفه¬های ادب غنایی را در تاریخ بیهقی به روش تحلیل و توصیف با استفاده از منابع کتابخانه¬ای مورد بررسی قرار دهند و در پایان بسامد هریک از مولفه¬ها را ارائه نمایند. در تاریخ بیهقی مباحثی مانند شادی، شور و شوق، اعیاد، مجالس عروسی و شراب‌خواری، شکار امیران غزنوی و نیز لحظات تأسّف بار اعدام اشخاص مهم، مرگ اطرافیان و مراثی را می‌توان به¬وفور یافت که تخیّل نویسنده در آفرینش حوادث و قهرمانان آن صحنه¬هایی بدیع از ادب غنایی را رقم زده¬است. گاهي خواننده با خواندن داستاني چون بر دار کردن حسنك وزير، به گريه مي‌افتد و گاهي با بيان شيرين آن سراپاي وجودش را تعجب و شگفتی فرامی¬گیرد كه اين خود هنري بزرگ محسوب می‌شود؛ این احساسات همان موضوعات ادبیّات غنایی است که در تاریخ بیهقی نمود داشته و بخش¬هایی از این اثر را در حیطة این نوع ادبی قرار می¬دهد. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      5 - تیر گز و آب رز در داستان رستم و اسفندیار
      اصغر شهبازی
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      در داستان نبرد رستم و اسفندیار، دو ترکیب «تیر گز» و «آب رز»، پرسش‌ها و پاسخ‌های بسیاری را پدید آورده است. محققان تقریباً از چند منظر به این داستان و عناصر آن نگریسته‌ و تحلیل‌هایی ارائه نموده‌اند. در این مقاله کوشیده شده تا با نقد آن نظرات، اولاً تأکید شود که تأویل ساخت چکیده کامل
      در داستان نبرد رستم و اسفندیار، دو ترکیب «تیر گز» و «آب رز»، پرسش‌ها و پاسخ‌های بسیاری را پدید آورده است. محققان تقریباً از چند منظر به این داستان و عناصر آن نگریسته‌ و تحلیل‌هایی ارائه نموده‌اند. در این مقاله کوشیده شده تا با نقد آن نظرات، اولاً تأکید شود که تأویل ساختارگرایی از عناصر این داستان بر مبنای تقابل دینی یا سنت و تجدد، تفسیری پذیرفتنی است؛ ثانیاً برای این داستان و عناصر آن می‌توان تحلیل نمادین هم ارائه داد و در آن صورت، این دو ترکیب، معانی نمادین گوناگونی را برمی‌تابند؛ ثالثاً تأویل واقع‌گرایی از این عناصر نیز با توجه به مستندات دو کتاب «عجایب‌المخلوقات» و «زراتشت‌نامه» امکان‌پذیر است که در آن صورت، «تیر گز» و «آب رز» هر دو در معنای واقعی هستند و به دلیل قدمت و تقدس در تیر کشندة اسفندیار به کار رفته‌اند. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      6 - بررسی معانی واژۀ «باز» بر پایۀ محور هم‌نشینی در تاریخ بلعمی
      ابراهیم  استاجی ریحانه صادقی
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      هدف از پژوهش حاضر بررسی و نقش مؤثر پیشوند «باز» در تاریخ بلعمی به عنوان یکی از ذخایر گران¬بهای نثر کهن فارسی دری است تا با توجه به آن، بارهای مختلف معنایی هر واژه درون نظام معنایی و در رابطه با محور هم¬نشینی کلمات بر روی زنجیرۀ گفتار مشخص شود و ابهام معنایی جملات رفع گر چکیده کامل
      هدف از پژوهش حاضر بررسی و نقش مؤثر پیشوند «باز» در تاریخ بلعمی به عنوان یکی از ذخایر گران¬بهای نثر کهن فارسی دری است تا با توجه به آن، بارهای مختلف معنایی هر واژه درون نظام معنایی و در رابطه با محور هم¬نشینی کلمات بر روی زنجیرۀ گفتار مشخص شود و ابهام معنایی جملات رفع گردد. تنوع به¬کارگیری پیشوند «باز» در تاریخ بلعمی افعالی تازه با معانی جدید به¬وجود آورده¬است. در تاریخ بلعمی، «باز» در حالت اسم یا مصدر، صفت، قید، حرف اضافه و پیشوند فعل مرکب کاربرد دارد. در مقام¬ پیشوندی فعل مرکب به دو صورت نمود پیدا می¬کند؛ یکی با تغییر در معنای اصلی فعل و دیگری بدون تغییر در معنای آن. مهم¬تر آن¬که کاربرد یک فعل پیشوندی یکسان در جملات گوناگون باعث تنوع معنا و کاربردهای مختلف آن گردیده که نشان می¬دهد هدف بلعمی بیان دقیق معنای فعل در متن جمله بوده‌است. در این مقاله با استفاده از روش تحلیل و توصیف داده‌ها به معانی تازه‌ای از پیشوند «باز» در ترکیب با کلمات دست خواهیم یافت. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      7 - بررسی عناصر داستان «زمین سوخته» اثر احمد محمود
      علی عزیزی دکتر زیبا قلاوندی سید حمزه عابدی
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      احمد محمود، یکی از رمان نویسان معاصر است که با توجّه به محیط جغرافیایی محل زندگی‌اش جنگ و حوادث آن را، از نزدیک لمس کرده است. او سعی در بیان مشکلات و در به دری‌های مردم جنگ‌زده دارد. درونمایه این رمان، بیان مشکلات و گرفتاری‌هایی است که برای مردم جنگ‌ زده اتفاق افتاده چکیده کامل
      احمد محمود، یکی از رمان نویسان معاصر است که با توجّه به محیط جغرافیایی محل زندگی‌اش جنگ و حوادث آن را، از نزدیک لمس کرده است. او سعی در بیان مشکلات و در به دری‌های مردم جنگ‌زده دارد. درونمایه این رمان، بیان مشکلات و گرفتاری‌هایی است که برای مردم جنگ‌ زده اتفاق افتاده است. این پژوهش به صورت کتابخانه‌ای به بررسی عناصر داستان رمان «زمین سوخته» اثر احمد محمود پرداخته است. زاویه دید، اول شخص مفرد است که از زبان شخصیّت اصلی بیان می‌شود. پی‌رنگ رمان، حکایت ماه‌های آغازین جنگ و حوادثی است که در شهر اهواز رخ داده است. شخصیّت‌ها نسبت به حوادث و اتّفاقات در حاشیه قرار می‌گیرند و اهمیّت کمتری دارند. گفت‌وگوها در این رمان با طبقات اجتماعی افراد متناسب است. لحن رمان جدی و به دور از شوخی است. فضای رمان نیز با دلهره و ترس همراه است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      8 - بررسي و مقایسه¬ی رابطة متقابل جهان‌نگري و صنايع بديعي در اشعار سهراب سپهری و محمدرضا شفیعی کدکنی ( با استفاده از نظريّة ساختارگرايي تكويني لوسین گولدمن)
      دکتر ساره  تربیت محمد عنایتی قادیکلایی
      شماره 1 , دوره 1 , زمستان 1397
      با مطالعه و بررسي آثاري كه پيرامون نقد ادبي نگاشته شده‌اند، مي‌توان دو رويكرد عمده را از يكديگر متمايز كرد: در رويكرد اوّل، اثر و متن ادبي، تنها انعكاس¬دهنده¬ی ذهنيّت مؤلّف خويش دانسته شده و متن، تابعي از عوامل تعيين‌كننده¬ی بيروني است. رويكرد دوم امّا بر خلاف رويكرد او چکیده کامل
      با مطالعه و بررسي آثاري كه پيرامون نقد ادبي نگاشته شده‌اند، مي‌توان دو رويكرد عمده را از يكديگر متمايز كرد: در رويكرد اوّل، اثر و متن ادبي، تنها انعكاس¬دهنده¬ی ذهنيّت مؤلّف خويش دانسته شده و متن، تابعي از عوامل تعيين‌كننده¬ی بيروني است. رويكرد دوم امّا بر خلاف رويكرد اوّل، محوريّت را به متن و اثر ادبي می¬دهد و ادبيات را تنها يك مسأله¬ی زباني مي‌داند. با این وجود، برخی از صاحب نظران مانند آلبر كامو و لوسين گلدمن در ادبیات غربی و صائب تبریزی و دكتر شفيعي كدكني در ادب فارسی، اعتقادي به جدايي لفظ (متن) و محتوا (درون¬مايه) ندارند. این گروه برآنند که زبان و اندیشه دو روی یک سکه¬اند و نمی¬توان آن‌ها را جدای از هم انگاشت. در مقاله‌ی حاضر با استفاده از نظريّه¬ی ساختارگرايي تكويني لوسين‌گلدمن، متفكّر و جامعه‌شناس مجارستاني، رابطه¬ی متقابل صنايع بديعي (به عنوان يكي از عناصر لفظي متن) در شعر سهراب سپهری و محمدرضا شفیعی کدکنی با جهان¬نگری (درون¬مايه‌هاي فكري) آن‌ها مورد بررسي و مقایسه قرار گرفت. شیوه‌ی پژوهش، تحلیل محتوا بر اساس مطالعات کتابخانه ای و هدف اصلی مقاله نشان دادن میزان تأثیر متقابل زبان و معنا در شعر این دو شاعر معاصر است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      9 - تعالیم اخلاقی و آموزه¬های تربیتی در مثنوی سلسله¬الذهب جامی
      برات محمدی مریم  حداد خانشان
      شماره 2 , دوره 2 , بهار 1398
      عبدالرحمان جامی از شاعران پرکار قرن نهم هجری است که پیرو شاعران پیشین خویش در ادب تعلیمی، عرفانی و غنایی شعر سروده است.در این مقاله، مثنوی سلسله¬الذهب وی به لحاظ دارا بودن مباحث تعلیمی و آموزه¬های اخلاقی بررسی شده است. نتیجه¬ی این بررسی نشان می¬دهد جامی همچون عارف و موع چکیده کامل
      عبدالرحمان جامی از شاعران پرکار قرن نهم هجری است که پیرو شاعران پیشین خویش در ادب تعلیمی، عرفانی و غنایی شعر سروده است.در این مقاله، مثنوی سلسله¬الذهب وی به لحاظ دارا بودن مباحث تعلیمی و آموزه¬های اخلاقی بررسی شده است. نتیجه¬ی این بررسی نشان می¬دهد جامی همچون عارف و موعظه¬گر دینی سعی کرده تمامی تعالیم دینی و اخلاقی را به مخاطب بیاموزد، همچنین همچون جامعه¬شناس در اجتماعش ظاهر شده و سعی دارد با انتقاد از نابه¬سامانی¬های اجتماعی، دینی و عرفانی جامعه¬اش، تعالیم و آموزه¬های اخلاقی را به مخاطبش منتقل کند. اندیشه¬ی تعلیمی او با انتقاد همراه است و به صورت مستقیم و غیر مستقیم با حکایت¬های تمثیلی سعی دارد مفاهیم خود را به مخاطب القا کند. نگاه انتقادی او بیشتر متوجه صوفیان ظاهرپرست ریاکار است که با ظاهرپرستی در دین، اخلاق انسانی را تباه می¬کنند، پادشاهان نیز در دفتر سوم مورد توجه او هستند و جامی با حکایت¬ها و داستان¬هایی اصول اخلاقی را به آنها تعلیم داده است. جزييات مقاله

    • دسترسی آزاد مقاله

      10 - رابطه شاهان اشکانی با پهلوانان دوره کیانی
      مصطفی  سعادت
      شماره 3 , دوره 2 , تابستان 1398
      برخی پژوهشگران معتقدند که گروهی از پهلوانان کیانی شاهان (یا شاهزادگان) اشکانی هستند که در کسوت پهلوانان کیانی به داستان‏های ملی راه یافته‏اند. هدف عمده نوشته‏ی حاضر اینست که آیا واقعا برخی از اشکانیان پس از کندن کسوت شاهی، جامه‏ی پهلوانی پوشیده و به داستان‏های حماسی ایر چکیده کامل
      برخی پژوهشگران معتقدند که گروهی از پهلوانان کیانی شاهان (یا شاهزادگان) اشکانی هستند که در کسوت پهلوانان کیانی به داستان‏های ملی راه یافته‏اند. هدف عمده نوشته‏ی حاضر اینست که آیا واقعا برخی از اشکانیان پس از کندن کسوت شاهی، جامه‏ی پهلوانی پوشیده و به داستان‏های حماسی ایران راه یافته‏اند؟ این تغییر در زمان اشکانیان یا ساسانیان رخ داده است. اگر در زمان اشکانیان رخ داده، اشخاصی که ادعا می‏شود وارد داستان‏ها شده‏اند، باید دارای محبوبیتی فوق‏العاده بین مردم بوده باشند تا با ورود آنان به داستان‏ها، باعث افزایش جذابیت و اقبال مردم به داستان‏ها شده باشد. شاهان دوره اشکانیان که ادعا شده است که به کسوت پهلوانی در آمده‏اند، نشانی از دلیری و جانفشانی برای اعتلای فرهنگی کشور دیده نمی‏شود، اعمالشان منطقی و زمامداریشان همراه با عدالت و مردمداری نیست. این تغییرات نمی‏تواند مربوط به دوران ساسانیان باشد. از اشکانیان شاه و شاهزاده‏ای را نمی‏شناسیم که از چنان محبوبیتی برخوردار بوده باشد که ساسانیان موفق نشده باشند وی را از خاطره جمعی بزدایند. اگر از اشکانیان فرد بسیار محبویی وجود داشته، پذیرفتنی نیست که ساسانیان، اجازه داده باشند او به عنوان پهلوانی کیانی وارد داستان‏ها شود. نام، ابزار شناسایی افراد است. دلیلی ندارد که نام افراد عادی با شاهان و پهلوانان نتواند همسان باشد و عجیب نیست که نام‏هایی برای مدت طولانی در جامعه‏ای رواج داشته باشد. علیرغم اینکه قهرمانان دوره کیانی می‏توانند واقعیت تاریخی داشته باشند، ولی یکسان پنداری برخی از آنان با شخصیت‏های دوره اشکانی صحیح نیست. جزييات مقاله
    مقالات در انتظار انتشار
  • صاحب امتیاز
    دکتر آرش امرایی
    مدير مسئول
    دکتر آرش امرایی (دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر)
    سردبیر
    دکتر سید احمد حسینی کازرونی (دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر)
    هیئت تحریریه
    دکتر قاسم صحرایی (دانشگاه لرستان ) دکتر سیداحمد حسینی کازرونی (دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر ) دکترمحمود رضایی دشت ارژنه (دانشگاه شیراز) دکتر میرجلال الدین کزازی (دانشگاه علامه طباطبایی) دکتر سیف الدین میرزازاده (پژوهشگاه زبان و ادبیات رودکی ) دکتر منوچهر جوکار (دانشگاه شهید چمران اهواز) دکتر علی نوری خاتونبانی (دانشگاه لرستان) دکتر مریم محمد زاده (دانشگاه آزاد اسلامی ) محمدنور عالم (دانشگاه چیتاکنگ) دکتر ابراهیم محمدی (دانشگاه بیرجند) دکتر علی بازوند (دانشگاه فرهنگیان شهرکرد) دکتر سیداحمدرضا مجرد (دانشگاه نبی اکرم (ص)تبریز)
    شاپا: 26456478
    شاپا الکترونیکی:26456478
    پست الکترونیک
    Parsijournal@gmail.com
    آدرس
    لرستان خرم اباد خیابان دکتر حسابی ساختمان مروارید 5 طبقه ششم
    تلفن
    09163675702

    جستجو

    آمار مقالات

    تعداد دوره‌ها 4
    تعداد شماره ها 11
    مقالات چاپ شده 78
    تعداد نویسندگان 192
    تعداد مشاهده مقاله 67976
    تعداد دانلود مقاله 2492
    تعداد مقالات ارسال شده 163
    تعداد مقالات رد شده 60
    تعداد مقالات پذیرفته شده 73
    زمان پذیرش(روز) 105
    تعداد داوران 61