مقاله


کد مقاله : 13991030261793

عنوان مقاله : بررسی و تحلیل قابلیّت های نمایشی در ادبیّات کهن منظوم و منثور فارسی

نشریه شماره : 10 فصل بهار 1400

مشاهده شده : 277

فایل های مقاله : 608 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 حمزه محمدی ده‌چشمه hamzehm661@gmail.com مدرس دکترا
2 شیما کرباسی shimakarbasi@yahoo.com مدرس دکترا

چکیده مقاله

ادبیّات ایران یکی از شاخصه¬های تمدّن دیرپای ایران است که دربردارنده آداب و رسوم و هنر این سرزمین است. نمایش نیز گونه¬ای ادبی است که از دیرباز در فرهنگ این سرزمین مطرح بوده و در قالب سوگ¬نامه، سورنامه، رقص¬های ستایش آمیز، پتواژگویی، شبیه¬خوانی و تعزیه و موارد دیگر برجای مانده است. در ادبیّات فارسی کهن نمی¬توان بخش مستقلی را به¬عنوان ادبیّات نمایشی در نظر گرفت ولی از آن¬جا که ادبیّات کهن فارسی و هنر سرچشمه¬های واحدی دارند، می¬توان گفت نوشته¬های ادیبان هنرمند ایرانی نشان از اُنس آن¬ها با هنر نمایش داشته و ادبیّات نمایشی نیز از دیرباز همگام با هنرهای دیگر چون موسیقی و نقّاشی در کنار ادبیّات رشد کرده است. ادب فارسی تصویرساز و معناآفرین است و مخاطب را بر آن می¬دارد که برای دریافت بهتر متن در ذهن خود به تصویرسازی بپردازد و از این¬جا است که یک تعامل هنرمندانه میان نویسنده و خواننده شکل می¬گیرد و به¬وسیله کُنش خواندن و اجرای آن¬ها، قابلیّت نمایشی آثار جلوه¬گر می¬شود. بی¬تردید ادبیّات کهن بستری برای «نمایش¬گونه¬ها» است که در بسیاری آثار مانند آثار نظامی، عطّار، مولوی، فردوسی، بیهقی، عوفی، طسوجی و ... قابل مشاهده است. از آن¬جا که نمایش به منزلۀ رسانه جهانی است و یکی از بهترین راه¬های معرّفی ادبیّات غنیّ ایران؛ پژوهش پیشِ رو می¬کوشد با روش توصیفی و تحلیلی، قابلیّت¬های نمایشی این¬گونه آثار را که گمنام مانده و ابزاری توانمند برای نمایش تاریخ، هنر، فرهنگ و اندیشه¬های ایرانی است، مورد بررسی قرارداده و جایگاه این آثار را در حوزه ادبیّات نمایشی بیان کند.