مقاله


کد مقاله : 13980318189990

عنوان مقاله : بررسی زوایایی مبهم از شخصیّت سلطان سنجر بر مبنای متون کهن ادبی و تاریخی

نشریه شماره : 7 فصل تابستان 1399

مشاهده شده : 224

فایل های مقاله : 594 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 لیلا امیری amirifa902@gmail.com دانش آموخته دکترا
2 سهیلا امیری amirita902@gmail.com دانش آموخته کارشناسی ارشد

چکیده مقاله

پادشاهان به عنوان یکی از چهره¬های شاخص در عرصه سیاست، بسیار توسط شاعران مدّاح درباری ستایش شده¬اند؛ امّا آیا در ورای این چهره محبوب و آرمانی در قصاید مدحی، چهره¬ای معمولی و یا حتّی منفور و نامحبوب وجود داشته است یا نه؟ پژوهش حاضر بر آن است تا به روش تحقیق کیفی، از نوع تحلیلی ـ توصیفی و به شیوه متن¬پژوهی، زوایایی ناشناخته و مبهم از شخصیت سلطان سنجر را بر مبنای متون کهنِ تاریخی و ادبی همچون چهارمقاله، تاریخ جهانگشا، سلجوق¬نامه، راحه¬الصدور و دیوان¬های انوری، سنایی، امیر معزّی و عبدالواسع جبلی واکاوی کند. یافته¬ها نشان می¬دهد سلطان سنجر شخصیتی خاکستری داشته است؛ نه کاملاً مثبت و نه کاملاً منفی؛ نه انوشیروان دوران بوده است و نه ضحّاک زمان. در سیمای آرمانی سنجر، ویژگی¬های مثبتی مثل شاعرنوازی و کشورگشایی جلوه¬گر است و عبدالواسع جبلی و انوری، او را با اغراق شاعرانه ستایش کرده¬اند و در چهره منفی و ناخوشایندش، امیر معزّی را هر چند ناخواسته هدف تیر قرار داده، از شاعری ادیب صابر نام در جهت مقاصد سیاسی و جاسوسی، استفاده ابزاری کرده و حتی محمّد غزالی نامه¬ای گلایه¬آمیز از اوضاع پریشان عصر و وضع رقّت¬بار مردم به او نوشته است.