مقاله


کد مقاله : 13971206177812

عنوان مقاله : تأثیرپذیری اقبال لاهوری از مولوی در ترسیم چهرۀ انسان کامل

نشریه شماره : 3 فصل تابستان 1398

مشاهده شده : 81

فایل های مقاله : 602 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 سیدعلی کرامتی مقدم karamatiseyedali@yahoo.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

محمد اقبال لاهوری شاعر، فیلسوف، سیاست‌مدار و متفکّر مسلمان پاکستانی است که اشعار زیادی به زبان فارسی سروده و مورد استقبال بسیاری از مسلمانان واقع شده است. بین اشعار او و اشعار مولوی شباهت‎های فراوانی وجود دارد که این دو شاعر بزرگ را به هم نزدیک گردانیده است. سئوال اصلی پژوهش آن است که اقبال و مولوی چه هدفی را در شعر می‎جسته‎اند و چه عواملی سبب پیوند فکری و محتوایی آن دو شده است؟ دیگر آن که هر کدام از این دو چه تصویری از انسان کامل در اشعار خود ترسیم نموده‎اند؟ با مطالعه و بررسی اشعار این دو شاعر مشاهده می‏شود که در درجۀ نخست اقبال در ساختار و محتوای اشعار خود تحت تأثیر مولوی بوده به حدّی که در بسیاری از اشعارش از ملّای روم به صراحت یاد کرده است. عامل دیگر این پیوند، تشابه فلسفۀ فکری و اعتقادی این دو شاعر بزرگ است؛ اندیشۀ هر دوی آن‎ها از آبشخور دین و عرفان اسلامی سرچشمه گرفته و آن‏ها را مقبول عام و خاص ساخته است. اقبال همانند مولوی در پی ایجاد تحوّل در فرد برای رسیدن به تکامل فردی و اجتماعی و بنیان نهادن یک جامعۀ آرمانی و متعالی بوده و برای ساختن چنین جامعه‎ای تصویری از یک انسان کامل در اشعار خود ترسیم نموده ‎است. در این پژوهش چگونگی ترسیم یک انسان کامل در شعر اقبال لاهوری و میزان تأثیرپذیری او از مولوی، بررسی و تبیین شده است.